Η Ιστορία του Μουσείου

Το κτίριο που στεγάζει σήμερα το Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Γαλαξειδίου κτίστηκε το 1870 και χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως Δημαρχείο.

Η ιδέα της δημιουργίας τοπικής συλλογής αντικειμένων σχετικών με την ιστορία του Γαλαξειδίου γεννήθηκε το 1928 από τον γιατρό Ευθύμιο Κ. Βλάμη, ο οποίος διετέλεσε Δήμαρχος και Κοινοτάρχης του Γαλαξειδίου.

Στις συχνές ιατρικές επισκέψεις του στα γαλαξιδειώτικα σπίτια, έβλεπε τα πορτρέτα των καραβιών της οικογένειας και σκέφτηκε πως άξιζε να συγκεντρωθούν με στόχο τη δημιουργία Μουσείου.

Άρχισε να ζητά τους πίνακες ιστιοφόρων και άλλων ναυτικών αντικειμένων από τους Γαλαξειδιώτες οι οποίοι και ανταποκρίθηκαν με μεγάλη προθυμία.. Έτσι τα κειμήλια που για χρόνια στόλιζαν τα σπίτια τους, ζωγραφικοί πίνακες ιστιοφόρων, εξαρτήματα καραβιών, ναυτιλιακά όργανα, ναυτικά εργαλεία, ημερολόγια καταστρώματος, ναυτικοί χάρτες κ.α., αποτέλεσαν τον βασικό πυρήνα της Ναυτικής Συλλογής του Μουσείου, που έγινε το πρώτο Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος.

Το 1932, η δραστήρια «΄Ενωσις Νέων Γαλαξειδίου» δημιούργησε την Αρχαιολογική Συλλογή του Μουσείου, η οποία περιλάμβανε ευρήματα από ανασκαφές της αρχαιολογικής υπηρεσίας καθώς και τυχαία ευρήματα. Το 1962, συγκεντρώθηκε όλο το υλικό των συλλογών στη τοτε μεγάλη αίθουσα του κτηρίου.

Ο γαλαξειδιώτης ζωγράφος Σπύρος Βασιλείου κλήθηκε να επιστατήσει προσωπικά στην ανάρτηση των πινάκων και στην τοποθέτηση των ναυτικών αντικειμένων. Εκείνη την εποχή διορίστηκε Επιμελητής του Μουσείου ο Πλοίαρχος Αθ. Μπομπογιάννης Ε.Ν., ο οποίος και έκανε την πρώτη καταγραφή των εκθεμάτων.

Από το 1974, Έφορος και ψυχή του Μουσείου έγινε - εθελοντικά - η λαογράφος Ροδούλα Σταθάκη - Κούμαρη, η οποία πραγματοποίησε νέα καταγραφή και περιγραφή όλων των αντικειμένων και προχώρησε στα πρώτα βήματα συντήρησης με την βοήθεια ειδικών.

Το 1980, μετά τη μεταφορά των γραφείων του κοινοτικού Καταστήματος σε άλλο κτίριο, για πρώτη φορά υπάρχει ιδιαίτερη αίθουσα για την Αρχαιολογική Συλλογή ενώ τοποθετούνται και τα  ευρήματά της σε νέες προθήκες από τον τότε Έφορο Αρχαιοτήτων Δελφών καθηγητή Πέτρο Θέμελη.

Το 2000, το ίδρυμα «Σταύρος Σ. Νιάρχος», χάρη στο ενδιαφέρον του καθηγητή Νικ. Β. Καρατζά, πραγματοποίησε σημαντική χορηγία για τη συντήρηση  εκθεμάτων και τη ριζική αποκατάσταση και ανακαίνιση του διατηρητέου κτιρίου του Μουσείου. Τα αντικείμενα των συλλογών τοποθετήθηκαν στη νέα θέση τους με την επιστημονική επίβλεψη του καθηγητή Π. Βαλαβάνη και της λαογράφου Ρ. Σταθάκη - Κούμαρη. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 2002 επί Δημαρχίας Δημ. Κουτονιά και το Μουσείο πήρε τη σημερινή του ονομασία «Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Γαλαξειδίου». Τα εγκαίνια του νέου Μουσείου πραγματοποιήθηκαν στις 19 Ιουνίου 2004 επί Δημαρχίας Νικ. Γουργουρή.

Σήμερα, το «Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Γαλαξειδίου» αποτελεί παράδειγμα εξαίρετης τοπικής πρωτοβουλίας, συγκεντρώνοντας στους χώρους του σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα καθώς και μια από τις πλουσιότερες συλλογές ναυτικών πινάκων και αντικειμένων στην Ελλάδα.

 

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΕΚΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

« Το Χρονικό του Γαλαξειδίου»

Ένα από τα σπουδαιότερα εκθέματα του Μουσείου είναι το χειρόγραφο «Χρονικό του Γαλαξειδίου» του ιερομόναχου Ευθύμιου. Αποτελεί μεταβυζαντινό κείμενο που καλύπτει την περίοδο από τα τέλη του 10ου έως τις αρχές του 18ου αι. και παρέχει σημαντικές πληροφορίες για το Γαλαξείδι και τους Γαλαξειδιώτες.

 

Ακρόπρωρα

Κοσμούσαν την πλώρη. Οι ναυτικοί θεωρούσαν ότι προσωποποιούσε την ψυχή του καραβιού και έφερνε ευδαιμονία στο καράβι. Στο Μουσείο υπάρχουν τέσσερα γυναικεία ακρόπρωρα από Γαλαξειδιώτικα ιστιοφόρα.

Εργαλεία Ναυπηγικής και Ναυσιπλοΐας

Πρόκειται για εκθέματα της Ναυτικής Συλλογής του Μουσείου εκ των οποίων τα περισσότερα ανήκουν στην τελευταία ακμή της ναυτικής πολιτείας από το 1830 έως τις αρχές του 20ου αιώνα και είναι όλα δωρεές Γαλαξειδιωτών. Γάντζος, σέσουλα, οκτάντας, πυξίδα, βαρόμετρο, δρομόμετρο, θερμόμετρο, κιάλια, μικροί και μεγάλοι ναυτικοί χάρτες, ναυτικό χρονόμετρο, είναι μερικά από τα αντικείμενα αυτής της συλλογής.

Πινακοθήκη

Η Πινακοθήλη του ναυτικού και ιστορικού μουσείου Γαλαξειδίου περιλαμβάνει την μεγαλύτερη στο Πανελλήνιο συλλογή ζωγραφικών πινάκων ιστιοφόρων

Συλλογή Γραμματοσήμων και Ναυτιλιακών Εγγράφων

Το 2007 το Μουσείο απέκτησε τη συλλογή γραμματοσήμων και σπάνιων ναυτιλιακών εγγράφων “ΑΡΓΟΝΑΥΤΕΣ”, δωρεά του Κων/νου και της Ειρήνης Ανιτσά. Η μοναδικότητα της συλλογής έγκειται πρώτον στο ότι παρουσιάζει παγκόσμιας κλίμακας γεγονότα και δεύτερον στο ότι αναδεικνύει και τους διαδραματίσαντες τα γεγονότα (άνθρωποι, πλοία, θάλασσα).

Πίνακες Σπύρου Βασιλείου

Πρόκειται για ζωγραφικούς πίνακες του Σπύρου Βασιλείου οι οποίοι βρίσκονται στην τελευταία αίθουσα του Μουσείου και αναπαριστούν το Γαλαξείδι και στιγμές από τη ζωή του Γαλαξειδίου μέσα από τα μάτια του σπουδαίου Γαλαξειδιώτη ζωγράφου.